POM (Polyoxymethyleen, Delrin): lage wrijving en hoge slijtvastheid

POM, ook wel acetaal of polyacetaal, is de kunststof voor bewegende delen. Het is hard, stijf en maatvast, met een glad oppervlak en een lage wrijving tegen staal en tegen zichzelf. Daardoor loopt het soepel zonder smering en slijt het langzaam. Het neemt vrijwel geen vocht op, wat de maten stabiel houdt. QDP kiest POM voor tandwielen, glijdelen en scharnierende onderdelen.

Door de combinatie van drie eigenschappen. De wrijvingscoëfficiënt is laag, dus onderdelen lopen soepel over elkaar zonder vet. Het materiaal is slijtvast, dus die soepelheid houdt jaren stand. En het is maatvast, doordat het nauwelijks vocht opneemt, zodat de tandvorm blijft zoals hij was. Weinig andere kunststoffen hebben die drie tegelijk, en zeker niet in deze prijsklasse. QDP zet POM daarom standaard in bij bewegingsonderdelen.

Veel: circa 1,8 tot 2,5 procent, samen met PP en HDPE de hoogste van de gangbare materialen. Bovendien krimpt het na, dus de maat verandert de eerste dagen na productie nog. Voor een tandwiel met een nauwe passing is dat bepalend, want de matrijs moet op precies de juiste eindmaat worden gebouwd. Meten doe je daarom op een vast moment na het spuiten. QDP legt dat meetmoment vast in de kwaliteitsafspraak.

Vrijwel niet, en dat is de prijs van het gladde oppervlak dat het materiaal zo geschikt maakt voor bewegende delen. Lijm en lak hechten er nauwelijks op zonder agressieve voorbehandeling. In de praktijk los je verbindingen daarom op met klikken, schroeven of klemmen, en zet je tekst in de matrijs in plaats van erop te drukken. QDP ontwerpt de verbinding en de markering mee in het onderdeel.

Tegen de meeste wel. Oliën, vetten, brandstoffen, alcoholen en de gangbare oplosmiddelen deren het niet, wat het geschikt maakt voor machineonderdelen en delen in een oliebad. De uitzondering zijn sterke zuren en langdurige blootstelling aan chloorhoudend water, waar het materiaal door wordt aangetast. Voor zwembad- en doseertoepassingen vraagt dat dus extra aandacht, zeker bij langdurig contact. QDP toetst de gebruiksomgeving voordat de materiaalkeuze vastligt.

Voor de bewegende binnenkant van producten: tandwielen, lagerbussen, glijblokken, rollen, scharnieren, veerdelen, doseermechanismen en sluitingen. Ook in pompen, kleppen en meetapparatuur komt het veel voor. Waar een onderdeel soepel en jarenlang moet blijven bewegen zonder smering, is dit het vertrekpunt. Vaak zit het onzichtbaar in het product, precies daar waar de beweging plaatsvindt. QDP spuitgiet POM onder meer voor doseer- en bewegingsonderdelen.